Vergi ve SGK Borcuna Kişisel Kefillik Durumu

Yasal düzenleme gereği olarak, 6183 sayılı yasanın 11. maddesine göre; teminat olarak kabul edileceği belirtilen değerleri temin edemediği için teminat veremeyenlere (gösteremeyenlere) kişisel kefalet gösterme olanağı tanınmış olup, bu şekilde kamu alacağının teminat altına alınması hedeflenmektedir. 6183 sayılı kanunun 11. maddesi hükmüne göre verilecek kişisel kefalet vergi borçlarında olduğu gibi SGK’ya olan borçlar için de bu şekilde kişisel kefalet verilebilir. Başka bir ifade ile, SGK prim borçları, gecikme zamları, idari para cezaları hakkında işverenler geçerli bir kişinin kişisel kefaletini SGK’ya sunabilirler.

Kefalet, kamu alacakları için 6183 sayılı yasanın 10. maddesinde borçlu mükelleflerin teminat bulamamaları halinde muteber bir şahsı müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu gösterebilme imkanı tanımaktadır.   Borçlar Kanunun 483. maddesinde kefalet sözleşmesi “bir akittir ki onunla bir kimse, borçlunun akdettiği borcun edasını temin etmeyi alacaklıya karşı taahhüt eder” şeklinde tanımlanmıştır.

Hedeflenen kefalet adi kefalet olmayıp, adi kefalette alacaklının önce borçluya başvurması, alacağını alamadığı takdirde kefile müracaat etmesi gerekmektedir.   Başka bir ifade ile, alacağın kefilden talep edilebilmesi için borçludan bu borcun tahsil edilememesi gerekmektedir. Müteselsil kefalette ve müşterek müteselsil borçlulukta kefil, borçlu ile birlikte asıl borçlu durumundadır. Alacaklı asıl borçluya başvurmadan hatta alacak rehinli olsa dahi rehinin paraya çevrilmesi yoluna gitmeden kefile başvurabilecektir.[1]

Aynen, 4721 sayılı Medeni Kanunun 193. maddesinde yazılı olduğu gibi kefalet usulü yasanın 57. maddesinde de kefillerin aynen asıl borçluların tabi tutuldukları metodlarla takip olunacağı hükme bağlanarak 6183 sayılı yasada kefillerin takip usulünün aynen asıl borçlu ile aynı olması sağlanmaktadır.

6183 sayılı yasanın teminatın 10. maddeye göre sağlanması halinde alacaklı kamu idaresinin elinde değeri ya üzerinde yazılı ya da piyasa koşullarına göre belli olan bir ekonomik değer mevcut olabilmektedir. Halbuki şahsi kefalette ortada bir mal ya da iktisadi değer bulunmamaktadır. Kişi borcun ödenmesini üstlendiğini beyan etmektedir. Kişinin sözüne değer biçilmesi ise mümkün değildir. Bu nedenle kişinin kefaletinin değerini alacaklı kamu idaresinin yapacağı mal varlığı araştırmasının sonucu belirleyecektir. Öyle durum olur ki, alacaklı idare herhangi bir araştırma yapmaya gerek görmeden kişinin kefaletini kabul edebilir. Ancak bu durumda kişinin hakkında araştırma yapılmamış olması kişinin mal varlığı durumunun bilinmediği değil tersine zaten biliniyor olduğu anlamına gelir. Bir beldenin ticari ve sosyal saygınlığı genel olarak kabul edilmiş bir kişinin kefaletinin malvarlığı araştırması yapmadan veya bildirimi istenmeden kabul edilmesi kendisinin malvarlığının bilinmediği değil, bilindiği anlamına gelir.

Fakat her şeye karşın kişisel kefalet öznel bir değerlendirme gerektirir. Bu nedenle kişisel kefaletin kabulü yine öznel bir ölçüte bağlanmış ve “muteber” bir kişinin müteselsil kefil ve müşterek borçlu gösterilmesine bağlanmıştır. Muteberlik değerlendirilmesi idareye bırakılmıştır.

6183 sayılı yasaya göre düzenlenecek kişisel kefalette şekil koşulu 242 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliğinde yer almıştır. Anılan tebliğin incelenmesinde yarar vardır. 6183 sayılı yasaya göre beyan edilecek ve idare tarafından da kabul edilen şahsi kefaletin muteber olabilmesi için kefaletin noterden tasdikli sözleşme ile verilmiş olması gerekmektedir. Önemli olan kefalette bir parasal tutarın gerekmesine karşın 6183 sayılı yasada bu hususta açık bir hüküm bulunmamaktadır. Genellikle alacaklı kamu idareleri genellikle bir miktar konusunda sıkıntıya girmemek için limitsiz olarak, hatta doğmuş ve doğacak bütün borçlara karşı kefalet istemektedirler. Adli yargıda görülen davalarda limit belirtilmemiş olan kefaletler kefalet olarak kabul olunmamakla beraber, bu kerre üçüncü kişinin fiilini taahhüt olarak kabul edilmekte ve yine kefil olan kişi borçlu olarak addedilmektedir.[2]

242 seri nolu genel tebliğ ekinde yer alan matbuu metin örneği aşağıda olduğu gibidir:

 

            Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 9. maddesi mucibince hakkında muamele yapılmış olan ……… ait ………. Borcu, tahsil dairesine istediği zaman …………. Liraya kadar ödemeyi müşterek borçlu ve müşterek müteselsil kefil sıfatıyla kabul ve taahhüt ederim.

 

Kefalet edenin açık                                                                                   imza

Hüviyeti ve adresi

 

Diğer yandan 6183 sayılı kanunun 11. maddesi hükmüne göre vergi dairesine verilecek kişisel kefalet senedi örneği aşağıda olduğu gibidir:[3]

 

6183 sayılı Amme Alacakları Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 11. maddesi hükmüne göre, …………………. TC kimlik/vergi kimlik numaralı amme borçlusu ………..’nın …………. Dönemlerine / yıllarına …….. ilişkin …………. Borcunu ……………. Dairesince istenildiği zaman tahsilat tarihine kadar hesaplanacak fer’ileriyle birlikte ödemeyi müteselsil kefil ve müşterek müteselsil borçlu sıfatıyla kabul ve taahhüt ederim .

 

Kefalet Edenin:                                                                   Tarih

Adı-Soyadı/Unvanı                                                             İmza/Kaşe

TC Kimlik /Vergi Kimlik No

İş Adresi

İkametgah Adresi

İş Tel

Ev Tel

Gsm

 

Alacaklı kamu idareleri bu kefalet sözleşmesi şeklini yalnız örnek olarak almakta, bazı ifadeleri çıkarırken kendilerinin belirledikleri başka bazı ifadeleri ekletebilmektedirler. Bu konuda kefaletin müşterek borçlu ve müşterek müteselsil kefil şeklinde olması dışında herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır.

Kamu alacağının şahsi kefilden tahsili durumunda, kendisine buna dair bir belge verilir. Kefil, bu belgeye dayanarak, ödediği miktarı, adıl borçluya rücu edebilir. [4]

İçeriğin geri kalanını görmek için GİRİŞ yapmanız veya ÜYE olmanız gerekmektedir.

Vergi ile ilgili tüm soru ve sorunlarınız için

Canlı Sohbet Yapabilirsiniz

Hemen Tıkla

 

Soru ve sorunlarınız için derneğimize üye olabilirsiniz. Hemen Mesaj Gönder: https://m.me/versavorg