Vergi İncelemesi İle Hazineye Gelir Sağlanabilir mi?

1.Giriş

V.U.K 134. Maddesine göre vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır. İncelemeye yetkili olanlar tarafından lüzum görüldüğü takdirde inceleme, işletmeye dahil iktisadi kıymetlerin fiili envanterinin yapılmasına ve beyannamelerde gösterilmesi gereken unsurların tetkikına da teşmil edilebilir. Fiili envanterin yapılmasının gerektirdiği ve incelemeyi yapan tarafından tasdik edilen giderler Hazinece mükellefe ödenir.

Vergi incelemesindeki amacın sadece kayıtdışılık ile mücadele olmadığı aynı zamanda ödenmesi gereken vergilerin doğruluğu, yeri geldiğinde mükellef haklarının korunması gerektiği madde hükmünden anlaşılabilir. Yapılan vergi incelemelerinde kayıtdışılık ortaya çıkarılmakla birlikte, yeri geldiğinde vergi iadelerinin de vergi incelemeleriyle yapıldığı unutulmamalıdır.

Şu halde vergi incelemesi ile hazineye gelir sağlanıp, sağlanmayacağı yazımızın devamında ortaya konulacaktır. Makalemizde vergi inceleme amaçlarının tamamı değil, gelir sağlayıp sağlamadığının işleneceğinin bilinmesi gerekmektedir.

2.Türkiye de Vergi İncelemesi ve Sağladığı Gelirler

V.U.K 134. Maddesinde; “Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamaktır.” Şeklinde ifade edilmiştir. Yine V.U.K. 135. Maddesinde; “Vergi incelemesi; Vergi Müfettişleri, Vergi Müfettiş Yardımcıları, ilin en büyük mal memuru veya vergi dairesi müdürleri tarafından yapılır. Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlar her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haizdir.” Şeklinde vergi incelemesine yetkili olan kamu görevlilerini de belirtmiştir.

Vergi Başmüfettişleri, Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları Kayıtdışı ekonomi ile mücadele de etkin rol oynamaktadırlar.

Ülkemizde 2005 yılından sonra denetimin önem kazanması üzerine tüm kamu kurumlarında denetim mekanizmaları artırılırmış olup, özellikle de vergi denetiminin artırılması amaçlanmıştır. 10 Temmuz 2011 tarihinde, 27990 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren 646 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile devrim nitelikte düzenlemeler yapılmış olup, vergi denetiminde önemli mesafeler katledilmiştir. Zira bu tarihten sonra mükellefler nezdinde vergi incelemeleri Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı bünyesinde etkin bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Türkiye de bazı yıllarda yapılan vergi incelemeleri aşağıda ki tabloda gösterilmiştir.

Tablo:1 Türkiye’de 2014-2018 Yılları Vergi İncelemeleri

YıllarSınırlı İncelemeTam İncelemeToplam*
2014111.69237.355149.047
2015129.20930.291159.500
2016144.82040.642185.462
201792.03426.992119.026
2018101.42233.681135.103

* Toplam inceleme sayısı bulunurken bir mükellefin birden fazla dönemi incelenmişse her bir dönem ayrı bir inceleme olarak dikkate alınmıştır.

Kamuda denetimin son yıllarda artırılması sonucunda kayıtdışılıkla mücadele de etkin rol oynayan denetim elemanları tarafından hazineye önemli gelir kaynağı sağlanmıştır. Zira beyan edilmeyen gelirler ile kayıtdışı alış ve satışlar önemli ölçüde haksız rekabete sebep olmakla birlikte kamuoyu ciddi anlamda hazine zararına(Kamu zararı: Mevzuata aykırı karar, işlem, eylem veya ihmal sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıyla doğan zararı ifade eder.) uğratmaktadır. Türkiye de 2018 yıllarında Vergi Başmüfettişleri, Vergi Müfettişleri ve Vergi Müfettiş Yardımcıları tarafından yapılan vergi incelemeleri sonucunda hazineye aktarılan gelirler aşağıda ki tabloda gösterilmiştir. Ayrıca tablodaki veriler Türkiye’nin kayıtdışı ekonomi boyutunu da ortaya koymaktadır.

Tablo 2: Vergi Türleri İtibarıyla İnceleme Sonuçları (TL)

Vergi TürüBulunan Matrah FarkıTarhı İstenilen Vergi TutarıKesilmesi Önerilen Ceza
Kurumlar Vergisi4.201.464.344763.592.6871.498.653.986
Kurumlar Vergisi Geçici6.761.631.738*662.711.9301.690.623.542
Gelir Vergisi4.046.792.399186.366.600386.900.095
Gelir Vergisi Geçici842.774.855*65.779.043130.735.633
KDV12.104.078.2234.917.247.67612.267.600.968
BSMV409.854.78819.454.24334.136.511
ÖTV253.268.8861.523.633.8513.135.567.088
Damga Vergisi5.449.583.99246.431.22448.649.216
Gelir Vergisi Stopaj1.686.880.618305.411.382401.463.056
Kurumlar Vergisi Stopaj700.620.29880.062.53781.517.349
Diğer Vergiler1.254.704.133152.109.045186.766.082
Toplam37.711.654.2758.722.800.21819.862.613.528

* Bu tutar terkin edilerek üzerinden gecikme faizi ve vergi ziyaı hesaplanacaktır.

Ülkemizde vergi incelemesi sonucunda elde edilen gelirler ortaya konulmuş olup, vergi müfettişleri tarafından incelemeler sonucu hazineye gelir sağladığı kalemler tek tek gösterilmiştir. Her ne kadar matrah farkları mükelleflerin ilgili yıllarda beyan etmesi gereken gelirler olsa da bulunan farklar vergi incelemesi sonucunda ortaya çıkarılmış, hazineye gelir kaydedilmiştir. Vergi incelemesinin genişlettirilmesi halinde vergi dışı bırakılan gelirlerin azalacağı, bu da hazinenin gelirini artıracağı ortadadır.

İçeriğin geri kalanını görmek için GİRİŞ yapmanız veya ÜYE olmanız gerekmektedir.

Vergi ile ilgili tüm soru ve sorunlarınız için

0262 606 05 41

üzerinden ulaşabilirsiniz veya

Online Mesaj Gönderebilirsiniz 

Hemen Mesaj Gönder

 

Soru ve sorunlarınız için derneğimize üye olabilirsiniz. Hemen Mesaj Gönderebilirsiniz: https://m.me/versavorg Mükellef Kriz Hattı: 0262 606 05 41