fbpx

    Pişmanlıkla Verilen Beyannamelerde Şartların İhlal Edimesi Halinde Kesilecek Cezalarda Uzlaşma Hakkı

    1. Pişmanlık Ve Islah Müessesesi
    Vergi hukukunda, vergi uyuşmazlıklarının yargıya intikal etmeksizin, idari aşamalarda çözümlenmesine olanak sağlayan uygulamalardan birisi de pişmanlık ve ıslah müessesesidir. Pişmanlık, Farsça kökenli bir terim olup, yapılan bir işin veya davranışın olumsuz sonuçlarını görerek üzüntü duyulmasıdır.

    Hukuki terim olarak pişmanlık ise, kanunun suç saydığı eylemleri işleyenlerin (faillerin) suç ortaklarına haber vererek daha az ceza ile kurtulmaları olanağını ifade eder.

    Islah ise, yapılan ve olumsuz sonucu olan bir eylemin sonuçlarını nedamet duyarak düzeltmek ya da en azından yapılan fiilin yarattığı olumsuzluğun farkına vararak, bir daha yapmama konusunda kişide fikir oluşmasıdır. Hukukı terim olarak ıslah ise karşı tarafın iznine veya yargıcın onamına bağlı olmaksızın bir tarafın usule ilişkin olarak yaptığı işlemleri, gerekli giderleri vermek koşulu ile yasada belirtilen süre içerisinde yöntemine uygun olarak tamamen veya kısmen düzeltilmesini sağlayan hukuki çaredir.

    Vergi Usul Kanunu’nun 371 inci maddesinde düzenlenmiş olan pişmanlık müessesesiyle, yükümlüler kanuna aykırı eylemleri neticesinde işledikleri vergi ziyaı ve kaçakçılık suçunun cezasından kurtulmaktadırlar. Bu bakımdan vergi ceza hukukunun bir parçası olan pişmanlık, hukuki olarak vergi cezasını ortadan kaldıran, ceza muafiyeti getiren bir yapıya sahiptir.

    2. Pişmanlık Hükümlerinden Yararlanma Koşulları

    213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Cezaların Ödenmesi ve Kalkması” başlıklı 371 inci maddesinde Pişmanlıkla ve Islah hükümleri yer almakta olup, bu madde hükmünde; Beyana dayanan vergilerde vergi ziyaı cezasını gerektiren fiilleri işleyen mükelleflerle bunların işlenişine iştirak eden diğer kışılerin kanuna aykırı hareketlerini ılgili makamlara kendiliğinden dilekçe ile haber vermesi hâlinde, haklarında aşağıda yazılı kayıt ve şartlarla vergi ziyaı cezası kesilmez.

    I. Mükellefin keyfiyeti haber verdiği tarihten önce bir muhbir tarafından her hangi resmi bir makama dilekçe ile veya şifahi beyanı tutanakla tevsik edilmek suretiyle haber verilen husus hakkında ihbarda bulunulmamış olması (Dilekçe veya tutanağın resmi kayıtlara geçirilmiş olması şarttır. ).

    2. Haber verme dilekçesinin yetkili memurlar tarafından mükellef nezdinde her hangi bir vergi incelemesine başlandığı veya olayın takdir komisyonuna intikal ettirildiği günden evvel (Kaçakçılık suçu teşkil eden fillerin işlendiğinin tespitinden önce) verilmiş ve resmi kayıtlara geçirilmiş olması.

    3. Hiç verilmemiş olan vergi beyannamelerinin mükellefin haber verme dilekçesinin verildiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde tevdi olunması.

    4. Eksik veya yanlış yapılan vergi beyanının mükellefin keyfiyeti haber verme tarihinden başlayarak onbeş gün içinde tamamlanması veya düzeltilmesi.

    5. Mükellefçe haber verilen ve ödeme süresi geçmiş bulunan vergilerin, ödemenin geciktiği her ay ve kesri için, 6183 sayılı Kanunun 51’inci maddesinde belirtilen nispette uygulanacak gecikme zammı oranında bir
    zamla birlikte haber verme tarihinden başlayarak onbeş gün içinde ödenmesi gerektiği belirtilmektedir.

    Bu madde hükümleri, emlak vergisi ile ilgili olarak uygulanmaz.

    3. Pişmanlık ve Islah Hükümlerine Göre Verilen Beyannamelere Ceza Kesilmesi

    Pişmanlık talebi kabul edilen beyannamelere 1. derece | kat usulsüzlük cezası kesilir. Pişmanlık talebiyle verilen beyannamelerde zarar beyanı veya mahsuplar gibi nedenlerle ödenecek verginin bulunmaması veya
    matraha ilişkin bilgilerin olmaması durumunda pişmanlık talebiyle verilen beyannameler için pişmanlık talebi vergi dairesince kabul edilmez. Pişmanlık talebi kabul edilmeyen beyannameler kanuni süresinden sonra verilen beyanname kabul edilerek 1. derece 2 kat usulsüzlük cezası ile vergi ziyaı cezasının “050’si kıyaslanarak miktar itibariyle en ağır olanı kesilir. Kanuni süresinde verilen bir beyannameye ek olarak pişmanlık talebi ile verilen ek beyannameye usulsüzlük cezası kesilmez. Vergisi kanuni süresinde ödenmiş
    olmakla birlikte beyannamenin kanuni süresinden sonra pişmanlıkla verilmesi halinde pışmanlık zammı hesaplanmaz.

    4. Pişmanlık Şartlarının İhlali ve Yapılacak Tarhiyat

    Pişmanlık şartlarını ödeme yönünden ihlal eden mükellefler pişmanlıktan yararlanamaz. Bu durumda bu mükelleflerin verdiği beyannameler kanuni süresinden sonra verilen beyanname olarak kabul edilir ve 1. derece 2 kat usulsüzlük cezası ile vergi ziyaı cezasının 9050 si kıyaslanarak miktar itibariyle en ağırı resen kesilir.

    213 sayılı Vergi Usul Kanununun resen vergi tarhiyatı hükümlerinin bulunduğu 30.Madesinin 9/2 bendinde; “Vergi beyannamesini kanuni süresi geçtikten sonra vermiş olanlara bu beyannamede gösterdikleri matrah üzerinden re’sen gerekli tarhiyat yapılır ve bu beyannameler re’sen takdir için takdir komisyonuna sevk edilmez. Ancak, vergi incelemesine başlanılmasından veya takdir komisyonuna sevk edilmesinden sonra kendiliğinden verilen beyannameler için bu hüküm uygulanmaz.” hükümleri yer almaktadır.

    Kanun maddesinde görüleceği üzere pişmanlık ve ıslah hükümlerinden yararlanıp beyanname verilmesi halinde beyan üzerine tarhiyat yapılırken pişmanlık ve ıslah hükümlerine riayet edilmeyip şartların ihlal edilmesi halinde pişmanlıkla verilen beyanname kanuni süresinden sonra kendiliğinden verilen beyanname halini almakta ve tarhiyat resen yapılması gerekmektedir.

    5. Pişmanlık Şartlarının İhlali Halinde Uzlaşma

    Tarhiyat sonrası uzlaşma, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun Ek 1, 6, 7, 8, 9, 12” inci maddelerinde düzenlenmiştir. Verginin tarh edilmesi ve cezanın kesilmesinden sonra başvurulabilecek bir yol olan tarhiyat sonrası uzlaşmanın kapsamına vergi daireleri tarafından mükellef adına ikmalen, resen veya
    idarece tarh edilen ve vergi dairelerinin tarha yetkili olduğu bütün vergi, resim ve harçlar ile bunlara ilişkin olarak kesilecek vergi ziyaı cezaları girmektedir.

    Fakat usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezaları ile kaçakçılık suç ve cezalarından dolayı vergi ziyaına sebebiyet verilmesi durumunda kesilecek ceza tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamında yer almamaktadır.

    Kanun maddesinden de anlaşılacağı üzere ikmalen resen ve idarece yapılan tarhiyatların tarhiyat sonrası uzlaşmaya konu olacağı belirtilmiştir. Mükellefin pişmanlık ve ıslah talepli verdiği; ancak şartları ihlal ettiği beyannameleri kanuni süresinden sonra kendiliğinde verilen beyanname hükmünü aldığı ve kanuni süresinden sonra verilen beyannamelerde tarhiyat beyan üzerine olmayıp resen tarh edildiği açıktır. Bu sebeple mükelleflerin pişmanlık şartlarını bozmaları halinde kendilerine kesilecek vergi ziyaı cezasında uzlaşma hükümlerinden faydalanacağı açıktır.

    İçeriğin geri kalanını görmek için GİRİŞ yapmanız veya ÜYE olmanız gerekmektedir.

    Vergi ile ilgili tüm soru ve sorunlarınız için

    Canlı Sohbet Yapabilirsiniz

    Hemen Tıkla

     

    Vergi Uzlaşma Nedir

    Vergi Uzlaşma Nedir?

    Vergi Uzlaşma Nedir?

    TARHİYAT ÖNCESİ UZLAŞMA

    Tarhiyat öncesi uzlaşma ,adlarına vergi incelemesi başlatılmış mükellefler,tarhiyat yapılmadan önce yararlanabilecekleri bir fırsattır.

    Tarhiyat Öncesi Uzlaşma Kapsamına Hangi Tür Cezalar Girmektedir?

    • Usulsüzlük cezaları
    • Özel usulsüzlük cezaları
    • İnceleme sonucu tespit edilen matrah farkı üzerine eklenecek vergi,resim,harç
    • İnceleme sonucu tespit edilen matrah farkı için kesilecek vergi ziyaı cezası

    ÖNEMLİ: Kaçakçılık suç ve cezalarından ötürü kesilecek cezalar uzlaşma kapsamı DIŞINDADIR.

     

    Kimler Uzlaşma Talebinde Bulunabilir?

    • Mükellef
    • Mükellefi temsil eden kişi (Vekaletnameye dayalı temsil)
    • Kanuni temsilciler (Tüzel kişi, küçükler ve kısıtlılar için)

    Uzlaşma Süreci:

    Mükellefler, incelemenin başlamasından, inceleme ile ilgili son tutanağın düzenlenmesine kadar süre içerisinde her zaman uzlaşma talebince bulunabilirler.

    İnceleme elemanları tarafından yapılan uzlaşma davetinde ise,mükellef kendisinde davet yazısının tebliğinden itibaren 15 gün içinde uzlaşma talebinde bulunabilir.Uzlaşma talebinin usulüne uygun ve süresi içinde yapılmış olması şartıyla uzlaşma görüşmeleri için tarih belirlenir.Bu tarihten en az 15 gün içinde gün ve saat yazılı olarak mükellefe bildirilerek davet edilir.

    Eğer mükellef uzlaşma talebinden vazgeçerse,o zaman uzlaşma gününden önce olmak şartıyla inceleme raporunu düzenleyene ya da komisyona yazılı olarak bu durumu bildirmek zorundadır.Ayrıca mükellef uzlaşma davetine uymadığı için uzlaşma sağlanmamış sayılır ve tarhiyat sonrası uzlaşma hakkını kaybetmiş olur.

    Uzlaşmanın Sonuçları:

    • Uzlaşma sonucunda düzenlenmiş olan tutanaklar kesindir.ve yetkili vergi dairesi tarafından gerekli işlemler hemen başlatılır.
    • Uzlaşma sağlanmış ve tutanakla tespit edilmiş hususlar için dava açılamaz ve hiçbir şekilde şikayette bulunulamaz.
    • Üzerine uzlaşma sağlanan vergi ve cezaları için indirim hakkından yararlanılamaz.
    • Eğer uzlaşma sağlanamamışsa vergi dairesinden gelen inceleme raporunda ki matrah ya da matrah farkı üzerinden tarh işlemi başlatılır.
    • Eğer uzlaşma sağlanamamışsa vergi dairesince yapılacak tarhiyata karşı, mükellefin tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde yargı ve idari yollara başvuru hakkı vardır.Ama tabiki bu duruma tarhiyat sonrası uzlaşma hariçtir.

    Uzlaşılan Vergi ve Cezaların Ödenmesi:

    Uzlaşılmış olan vergi ve cezalarla ilgili tutanak vergi dairesine iletilir.Bu tutanak tahakkuk fişi yerine geçer.Eğer tutanak, ödeme sürelerinden önce mükellefe ulaşmışsa; kanuni ödeme süresinde, ama ödeme süresi geçtikten sonra mükellefe ulaşmışsa; o zaman tutanağın tebliğ tarihinden itibaren 1 ay içinde ödenir.

    Ayrıca, üzerinde uzlaşılan vergi miktarına; bu verginin normal vade tarihinden uzlaşma tutanağının imzalandığı tarihe kadar geçen süre için gecikme faizi hesaplanır ve eklenir.

    TARHİYAT SONRASI UZLAŞMA
    Verginin tarh edilmesi ve ilgili cezaların kesilmesi işleminden sonra mükellefin başvuru yolunun açık olduğu uzlaşma şeklidir.

    Tarhiyat Sonrası Uzlaşma Kapsamına Hangi Tür Cezalar Girmektedir?

    Vergi dairesince ikmalen,re’sen veya idarece tarh edilen ve yine vergi dairelerince tarh işleminin yapılabildiği tüm vergi,resim ve harçlar ile bunlara ait olarak kesilecek vergi ziyaı cezaları tarhiyat sonrası uzlaşma kapsamındadır.

    Kimler Uzlaşma Talebinde Bulunabilir? 

    • Mükellef
    • Mükellefi temsil eden kişi (Vekaletnameye dayalı temsil)
    • Kanuni Temsilciler (Tüzel kişi, küçükler ve kısıtlılar için)

    Uzlaşma Süreci:

    Uzlaşma talebi için gerekli başvuru,yetkili uzlaşma komisyonuna veya mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine dilekçe ile yapılabilir,ya da dilekçenin taahhütlü posta ile gönderilmesi de kabul görülür.Ayrıca vergi dairelerinden ve  GİB internet sitesinden “Uzlaşma Talep Formları” doldurularak da başvuru yapılmış sayılır.

    Söz konusu başvuruda bulunmanın da bir süresi vardır.Vergi ya da ceza ihbarnamesinin mükellefe tebliği tarihinden itibaren 30 gün için de bu başvurunun yapılması gerekir.

    Eğer uzlaşma talebi şekil ve usul yönünden (zamanında ve doğru kişilerce) doğru şekilde yapılmışsa talep geçerli olur ve mükellef veya vekiline 15 gün öncesinden çağrıda bulunulur.

    • Görüşme sonunda eğer uzlaşma sağlanmış ise Uzlaşma Tutanağı 3 nüsha hazırlanır.Karşılıklı imzalandıktan sonra 1nüshası mükellef veya vekiline o anda verilir.
    • Eğer mükellef ya da vekili uzlaşma davetine katılmamışsa  ya da katıldıkları halde uzlaşma tutanağını imzalamamışsa  bu durumu belirten tutanak 3 nüsha olarak düzenlenir ve 1 nüshası mükellef ya da vekiline verilir.
    • Eğer komisyon teklifi mükellef tarafından kabul edilmezse o zaman tutanak hazırlanır..Mükellefin dava açma süresinin son günü akşamına kadar düşünme zamanı doğar.Kararı olumlu olur da  Komisyonun bu teklifini kabul ettiğini dilekçe ile vergi dairesine bildirirse uzlaşma yapılmış sayılır.

    Uzlaşmanın  Sonuçları:

    • Uzlaşma sağlandığı takdirde düzenlenen tutanaklar kesindir , üzerinden uzlaşılan ve tutanakla tespit edilen durumlar için dava yolu kapalı olup hiçbir merciye şikayette bulunulamaz.
    • Uzlaşma sağlanamadığı durumlarda, mükellef uzlaşma talebinde  bulunduğu vergi ve vergi ziyaı cezası için yargı yoluna başvuruda bulunabilir.
    • Mükellef uzlaşma görüşmelerinin sonunda tarhiyata karşı ya uzlaşma ya da cezalarında indirim talebinde bulunabilir.İkisinden birlikte faydalanamaz.Mükellef eğer vade bitiminden 3 ay içinde ödeme yapacağını bildirirse o zaman; vergi ziyaı cezası ilk kez kesilecek ise  yarısı, sonrakiler için 1/3 ü , usulsüzlük ve özel usulsüzlük  cezalarında da 1/3 ü indirim konusu yapılır.

    Uzlaşılan Vergi ve Cezaların Ödenmesi:

    • Uzlaşma tutanağı, vergi ve cezaların ödeme zamanlarından önce tebliğ edilmişse normal vade tarihlerinde ödenir.Fakat ödeme zamanları kısmen ya da tamamen geçtikten sonra tebliğ edilmişse,uzlaşma tutanağının tebliğinden 1 ay içinde ödeme yapılır.
    • Uzlaşma tutanağı taksit sürelerinin geçmesinden sonra tahakkuk edilmişse,tahakkuktan itibaren 1 ay içinde ödenir.Fakat taksit süresi kısmen ya da tamamen geçtikten sonra tahakkuk etmişse,sadece süresi geçen taksit için tahakkuktan itibaren 1 ay içinde ödeme yapılır.
    • Memleketi terk edenler ya da ölüm ve benzeri haller için mükellefiyeti kalkanlar adına ikmalen,re’sen ve idarece tarh olunan  vergiler,tahakkuktan itibaren 1 ay içinde ödenir.